Appelwijn uit de lage landen

Wijnen met pit van Walcheren tot Voeren

Chris JMP Loyens

Nederland en België hebben een eeuwenlange traditie in de teelt van hardfruit. De massale productie heeft dan ook geleid tot een uitgebreid gamma aan afgeleide producten zoals de befaamde Luikse siroop. Omdat ook het koude klimaat de druiventeelt quasi onmogelijk maakt, ligt het voor de hand dat de huisproductie van appelwijn niet lang op zich liet wachten.

Het staat vast dat de appel, op de druif na, het beste fruit is om tot grondstof van de wijnproductie te dienen. Het volkse karakter van de traditie heeft echter altijd gemaakt dat appelwijn beschouwd werd als een minderwaardig product dat weg uit de huiskamer eerder moeilijk kan vinden. Op een vergelijkbare manier wordt de overheerlijk Luikse siroop vaak beschouwd als tweede rangs confituur, eveneens volledig ten onrechte overigens.

De jongste jaren, geleid door een terug-naar-de-natuur trend, winnen deze traditionele producten weer aan aandacht. Appelwijn wordt stilaan een gewaardeerd streekproduct, waarvan de promotie vaak gekaderd wordt binnen een toeristisch pakket.

Om ons te vergewissen van de merkwaardige kwaliteit van wat een wijnkenner beschouwd als "gegist appelsap" bezoeken we twee kelders.

 

 

 

 

 

Kelders I genne Pley Voeren (B)

Zes dorpjes verscholen in het glooiende landschap boven de Maas vormen samen Voeren. Een vruchtbaar land met terassen en dalen, doorkruist met beekjes en rivieren en begunstigd met een mild microklimaat, is een zegen voor de landbouw. De vruchtbare kalkrijke grond, waar de vlier en de mispel thuis is, vormt een ideale bodem voor fruitteelt.

Jean-Marie Ernon laat de lokale traditie van wijnbereiding uit hardfruit herleven. Hij noemt zichzelf een pomoenoloog, een samentrekking van pomoloog en oenoloog, een titel die hij met waardigheid draagt.

Opgegroeid in 's Gravenvoern, in het milieu van de fuitteelt, met een dame-jeanne in de keuken, is hij ten zeerste begaan met de streekgebonden appelproductie en de wijn die eruit kan bereid worden. Zijn aandacht gaat voornamelijk uit naar de diversiteit in smaak en aroma van de verschillende appelrassen. Het fruit wordt nauwgezet geselecteerd en behandeld. Bij de kwekers worden bepaalde rijen gereserveerd, die dan gedurende de ganse teeltperiode anders behandeld worden dan de rest van de aanplant. Zo voorziet Jean-Marie Ernon een oogst die voldoende rijp is voor wijnbereiding. Voor de vinificatie wordt de meest aangewezen gistcel gebruikt en de klaring en rijping gebeuren bij een constante lage temperatuur. De vrijetijdsbesteding is voor Jean-Marie Ernon uitgegroeid tot een wetenschap: de pomoenomogie vormt de wetenschap van de appelwijnproductie vanaf de teeltwijze (raskeuze, bodemkeuze, bemesting), over de vinificatie naar het eindproduct en de degustatie. Het experiment is dan ook duidelijk belangrijker dan het volume. De jaarproductie bedraagt immers slechts 20 Hl, maar wat voor 20 Hl. De enorme diversiteit in de productie garandeert voor elk wat wils.

Daarnaast maakt de schilderachtige pracht van het dorp en de streek een bezoek meer dan de moeite waard. En dit alles op anderhalf van Brussel.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hellenburg in Oudelande (NL)

Walcheren is reeds vanaf prehistorische tijden een fruitstreek. De Zeeuws-Romeinse godin Nehalennia werd vaak met appels en veldfruit afgebeeld. Omhelst door rivierarmen, waardoor er amper vorst optreedt en gekoesterd door de milde wind uit de zee, biedt Walcheren dan ook rijke mogelijkheden voor de fruit- en zelfs wijnbouw.

Henk en Resjan Nieuwdorp, beiden kinderen van fruittelers en zelf ook fruittelers, hebben enkele jaren geleden de wijnmakerijk de Hellenburg in Oudelande opgericht; deels uit de traditie van huislijke wijnbereiding, deels uit de economische overweging. Het was aanvankelijk een grote stap van de amateur wijnmakerij naar professionele productiemethoden.

Stilaan werd de industriële voorraadruimte omgebouwd in functie van de wijnproductie: warme ruimten voor het starten van de gisting, koelere ruimten voor de gisting verder te zetten en koude ruimten voor de klaring en rijping.

De familie Nieuwdorp vertrekt vooral van de eigen appelproductie. Het wijnproductievolume is ruim tien maal hoger, maar de diversiteit is beperkter dan bij Jean-Marie Ernon. Daarnaast legt men zich in de Hellenburg nog toe op andere wijnen, zoals krachtige zwarte bessenwijn en de bloemige vlierbleosemwijn.

Hoewel grootschaliger, wordt in de Hellenburg minstens evenveel aandacht besteed aan de kwaliteit: de een zorgvuldige selectie en behandeling van het fruit, het persen onder lage druk, een nauwgezet gecontoleerde vinificatie en een professionele presentatie.

Merkwaardigerwijs vinden we, net als in de Voerstreek, een promotie vanuit toeristische hoek: twee fietsroutes langs de Walcherse wijnbouwers.

Voor ieder die van fietsen, wandelen, wijdse vlakten, water, frisse lucht en wijn houdt: Walcheren is een absolute aanrader.

meer informatie :

I genne Pley (Voeren)

Hellenburg (Oudelande)